Foto:Boston Public Library_ATT

Na alle demonstraties en protesten rondom TTIP en ISDS bijna twee jaar geleden, is het weer stil geworden op straat en in de media. Na de publieke verontwaardiging die tienduizenden mensen op de been bracht, heeft de internationale politiek het proces weer overgenomen: De Europese Commissie bijvoorbeeld, heeft hard gewerkt aan een nieuw voorstel voor ISDS ‘light’. Dat voorstel wordt deze week besproken bij de VN en SOMO-onderzoeker Bart-Jaap Verbeek is in New York om de besprekingen te volgen.

Het Europese voorstel wordt de komende dagen besproken in een werkgroep van UNCITRALhet officiële orgaan van de VN dat zich bezig houdt met regels voor internationale handel die uitsluitend bezig is met de hervorming van ISDS. Dit voorstel gaat vooral over de manier waaróp geschillen tussen bedrijven en staten moeten worden opgelost. Kern van het Europese voorstel is een nieuw gerechtshof, het zogenaamde Multilaterial Investment Court of MIC. Dit voorstel is op dit moment het enige concrete voorstel voor een ‘ander soort ISDS’. En hoewel het MIC tegemoet komt aan een aantal bezwaren, blijft het scheve fundament van ISDS onaangetast: alleen bedrijven hebben rechten en alleen staten hebben plichten.

SOMO heeft, samen met CIEL, ClientEarth en Transport & Environment, een aantal aanbevelingen op papier gezet voor een werkelijke hervorming van ISDS. Bijvoorbeeld door ook staten de mogelijkheid te geven om een claim in te dienen tegen een bedrijf. Of door bedrijven de mogelijkheid een claim in te dienen te ontzeggen, als ze mensenrechten schenden. Of door bedrijven te verplichten eerst het lokale rechtssysteem in te schakelen en niet meteen een ISDS-claim in te dienen.

In de aanbevelingen aan de werkgroep staan recente en concrete voorbeelden. Zoals bijvoorbeeld de zaak van Copper Mesa Mining Corporation tegen Ecuador. Het bedrijf diende een claim in, Ecuador beëindigde de mijnbouwvergunningen en het bedrijf diende een claim is. Ecuador beëindigde de consessies, omdat het bedrijf  structureel geweld gebruikte tegen burgers rondom de hun mijnen Ecuador pointed out, and the tribunal acknowledged, a pattern of unlawful and violent behavior on behalf of the investor: in the tribunal’s own words, Copper Mesa “resort[ed] to recruiting and using armed men, firing guns and spraying mace at civilians, not as an accidental or isolated incident but as part of premeditated, disguised and well-funded plans to take the law into its own hands.” Despite these findings and despite Ecuador’s impressive amount of expert testimony and materials relating to the legal doctrine of unclean hands under international law, the tribunal allowed the claim to proceed and ultimately awarded Copper Mesa $24 million.. Desondanks ontving CMMC een schadevergoeding van $ 24 miljoen.

Lees alle aanbevelingen hier. Recommendations for revising ISDS

En hoe zat het ook al weer met ISDS? En met TTIP? Hieronder een kort overzicht.