Dossier: De investeringen tussen Nederland en Israel
Hoe Nederland het investeringscentrum van Israël werd
Sinds het begin van de genocide door Israël in Gaza hebben Israëlische bedrijven hun aandelenkoersen zien stijgen(opens in new window)
. Terwijl Gaza in puin ligt, meldde de beurs van Tel Aviv in 2025 een “recordhoogte”(opens in new window)
voor dividenduitkeringen door Israëlische beursgenoteerde bedrijven. In één jaar tijd werd in totaal 40,8 miljard Israeli New Shekel (ongeveer 12 miljard euro) uitgekeerd aan aandeelhouders. Dit overtrof het vorige record dat in 2024 was gevestigd.
Het is onmogelijk om het financiële succes van de grootste Israëlische bedrijven te beoordelen zonder rekening te houden met de rol van Nederland.
Nederland is wereldwijd de grootste bestemming voor Israëlisch kapitaal. In 2024 (het laatste jaar waar cijfers van beschikbaar zijn) ontving Nederland bijna vier keer zoveel Israëlische investeringen als de VS, maar liefst 44,9 miljard euro. De financiële banden werken in beide richtingen. Nederland is de op één na grootste wereldwijde investeerder in Israël. In 2024 bedroegen de Nederlandse directe buitenlandse investeringen (DBI) in Israël 27,3 miljard euro. Alleen de VS investeerde meer.
Dit is geen toeval; het is het resultaat van het Nederlandse beleid.
Al decennia lang is de Nederlandse staat een van de meest agressieve landen ter wereld als het gaat om het aantrekken van buitenlands kapitaal. Het biedt een scala aan belastingvoordelen en een uitgebreid netwerk van verdragen die investeerders sterk bevoordelen en beschermen.
Nederland en de EU hebben tot nu toe geweigerd hun hechte economische banden met Israël aan te wenden als drukmiddel om een einde te maken aan de Israëlische misdaden van bezetting, genocide en apartheid. Uit deze dossiers blijkt dat Nederland, in plaats van sancties op te leggen, de Israëlische economie juist faciliteert.
Over deze serie
De Nederland-Israël-investeringsdossiers werpen licht op hoe dit in zijn werk gaat; hoe Israëlische bedrijven Nederland gebruiken als investeringshub, en hoe buitenlandse bedrijven Nederland kunnen gebruiken als uitvalsbasis voor investeringen in Israël.
De bedrijven die in de Nederland-Israël-dossiers worden belicht, vormen slechts een greep uit het brede scala aan bedrijfsentiteiten die Nederland gebruiken om investeringen van en naar Israël te faciliteren. De zes geprofileerde bedrijven bestrijken belangrijke sectoren en laten verschillende aspecten zien van hoe het Nederlandse systeem werkt.
Wat de dossiers onthullen:
- Dossier 1 biedt een overzicht van de investeringsstatistieken tussen Nederland en Israël en laat zien hoe het Nederlandse systeem werkt om buitenlands en Israëlisch kapitaal aan te trekken.
- Dossier 2 gaat over Rafael Advanced Defense Systems en Elbit Systems, twee van de grootste wapenbedrijven van Israël die Nederland gebruiken als uitvalsbasis voor hun Europese dochterondernemingen.
- Dossier 3 richt zich op twee grote cyberbeveiligingsbedrijven: het Israëlische Check Point Software en het Amerikaanse Palo Alto Networks. Check Point maakt gebruik van een Nederlands bedrijf om zijn internationale investeringen onder te brengen. Palo Alto Networks gebruikt Nederland als springplank om in Israël te investeren.
- Dossier 4 gaat over twee van de grootste multinationals van Israël, Teva Pharmaceuticals en Israel Chemicals Limited (ICL Group), die beide Nederland voor hun EU-hoofdkantoor gebruiken.
- Dossier 5 gaat in op de wettelijke verplichtingen van Nederland in het kader van zijn investeringsrelaties met Israël, gezien de misdaden die Israël volgens het internationaal recht heeft begaan.
Dossier 1 – Vlaggenwisselkapitaal: een Nederlandse investeringsdienst
Nederland is wereldwijd de grootste ontvanger van Israëlische buitenlandse investeringen en de op één na grootste bron van investeringen in Israël. Dit is geen toeval. Het is het resultaat van de economische en juridische structuur die Nederland tot een wereldwijd knooppunt voor internationale kapitaalstromen heeft gemaakt.
Zo werkt het.
Dossier 2 – Onverdedigbaar: Nederlandse steun aan Israëlische wapenproducenten
De wapens die door Israëlische wapenbedrijven in Europa worden geproduceerd, gaan al dan niet naar Israël, maar de winsten die de wapenbedrijven maken, gaan daar wel heen. Winsten die mogelijk zijn gemaakt, en waarschijnlijk vergroot, door het feit dat ze Nederlands zijn.
Dit dossier laat zien hoe.
Dossier 3 – Digitaal tweesnijdend: Nederland als tech-hub van Israël
De groei van de Israëlische technologiesector kan niet los worden gezien van de militaire macht van het land. De afgelopen jaren zijn verschillende Israëlische cyberbeveiligingsbedrijven door internationale techgiganten overgenomen in deals ter waarde van miljarden dollars.
Dit dossier richt zich op twee van ’s werelds grootste cyberbeveiligingsbedrijven die Nederland gebruiken als vestigingsplaats voor veel van hun internationale dochterondernemingen.
Dossier 4 – Israëlische bedrijfsgiganten thuis in Nederland
Twee van de grootste Israëlische bedrijven hebben hun regionale Europese hoofdkantoor in Nederland gevestigd: Teva Pharmaceuticals, de grootste particuliere werkgever van Israël, en chemiegigant Israel Chemicals Limited (ICL Group). Deze Israëlische bedrijfsgiganten gebruiken Nederlandse bedrijven om miljarden in hun wereldwijde activiteiten te pompen.
Dossier 5 – De juridische kosten betalen
Zoals uit dit onderzoek is gebleken, is Nederland wereldwijd het grootste offshore financiële centrum voor Israël. In Nederland zijn de Europese holdingmaatschappijen van de twee grootste wapenproducenten van Israël gevestigd, evenals het EU-hoofdkantoor van twee van de grootste bedrijven van Israël. Grote cyberbeveiligingsbedrijven maken gebruik van Nederland om hun Israëlische en wereldwijde investeringen onder te brengen.
Dit betekent dat Nederland zich in een unieke positie bevindt om via economische sancties druk uit te oefenen op Israël in een poging ervoor te zorgen dat Israël zich houdt aan de meest fundamentele beginselen van het internationaal recht.
Onderzoeksmethodologie
Dit onderzoek is uitsluitend gebaseerd op informatie uit openbare bronnen, waaronder gegevens die zijn gepubliceerd door bedrijven, De Nederlandsche Bank, het IMF en Nederlandse ministeries.
Alle gepresenteerde cijfers zijn gebaseerd op gegevens die door de bedrijven in hun jaarverslagen zijn gerapporteerd. De bedrijven waarnaar in de dossiers wordt verwezen, hebben de gelegenheid gekregen om commentaar te geven op de gebruikte gegevens en eventuele verduidelijkingen te geven. Ook is hen gevraagd of zij wilden reageren op de bevindingen en analyse vanStichting Onderzoek van Multinationale Ondernemingen(SOMO). Waar van toepassing is hun reactie in de tekst verwerkt.
De volgende bedrijven en overheidsinstanties hebben gereageerd op SOMO: Palo Alto Networks en Check Point Software.
Het rapport analyseert het Nederlandse beleid, waaronder het belasting- en investeringsbeleid, en de rol van Nederland bij het mogelijk maken van belastingontwijking. Hoewel het rapport kritiek levert op de Nederlandse economische beleidskaders, gaat het niet in op de belastingzaken van de genoemde bedrijven en worden er geen beschuldigingen geuit met betrekking tot belastingontwijking door een specifiek bedrijf.
De misdaden van Israël volgens het internationaal recht
Een VN-onderzoekscommissie(opens in new window) , de speciale rapporteur van de VN(opens in new window) voor de bezette Palestijnse gebieden en Amnesty International(opens in new window) hebben allen geconcludeerd dat Israël genocide heeft gepleegd in Gaza.
Op 26 januari 2024 oordeelde het Internationaal Gerechtshof dat er een “reëel en onmiddellijk(opens in new window) ” risico bestond dat Israël genocide zou plegen tegen de Palestijnen in de Gazastrook. In november 2025 oordeelde het Nederlands Gerechtshof in hoger beroep dat er een ernstig risico(opens in new window) bestaat dat Israël genocide pleegt tegen de Palestijnen in de Gazastrook.
De genocide vindt plaats in de context van de militaire bezetting van de Gazastrook en de Westelijke Jordaanoever, inclusief Oost-Jeruzalem (bezet Palestijns gebied). Het Internationaal Gerechtshof heeft vastgesteld dat dit onwettig is en “zo snel mogelijk(opens in new window) ” moet worden beëindigd.
Zie Dossier 5 voor een overzicht van de wettelijke verplichtingen van Nederland naar aanleiding van de door Israël gepleegde misdaden volgens het internationaal recht.
