Foto:Karen Paalman

Het onderzoek van Lobbywatch naar de goedkeuring van het bestrijdingsmiddel glyfosaat laat zien hoe corporate capture – waarbij bedrijfsbelangen het overheidsbeleid bepalen – werkt en wat daarvan de risico’s zijn.

Een giftige lobby

Een onderzoek naar de lobby voor toelating van een onkruidbestrijdingsmiddel

De Europese vergunning voor het gebruik van het omstreden bestrijdingsmiddel verliep in de zomer van 2016. Opmerkelijk was dat Nederlandse staatssecretaris van Economische Zaken (Van Dam) tijdens de discussie over een verlenging van de toelating van het middel, meerdere malen zijn standpunt bijstelde. Eerst was hij van plan om namens Nederland voor de hernieuwde toelating van glyfosaat te stemmen. Na een politiek debat besloot hij echter tegen het besluit te stemmen. Uiteindelijk veranderde Van Dam opnieuw van mening en besloot toch voor een tijdelijke verlenging te stemmen. Lobbywatch besloot dit merkwaardige draaien van de staatssecretaris te onderzoeken.

Bedrijfsleven heeft veel invloed op de politiek

Het onderzoek van Lobbywatch concludeert dat het bedrijfsleven in dit geval grote invloed heeft gehad op de besluitvorming. Zo kwam de beoordeling van de EU en Nederland tot stand op basis van door de industrie zelf aangeleverde studies. Daarnaast is er actief gelobbyd richting staatssecretaris Van Dam. Uit het onderzoek blijkt dat Van Dam de argumenten van het bedrijfsleven grotendeels heeft overgenomen. Vooral de stelling dat “de wetenschap” geen bezwaar ziet tegen toelating van glyfosaat, valt op omdat een bekende studie van de WHO het tegenovergestelde concludeert. Op basis van deze omstreden conclusie negeerde Van Dam het voorzorgsbeginsel dat burgers moet beschermen tegen stoffen waarvan de veiligheid niet is vastgesteld.

Maak lobby transparant

Volgens Lobbywatch toont het onderzoek aan dat de Nederlandse overheid te weinig inzicht geeft in de wijze waarop zij belangen weegt. Hierdoor ontstaat een risico dat belangen niet gelijk worden gewogen. Lobbywatch heeft daarom een manifest opgesteld waarin zij de politiek oproept om lobby beter te reguleren. De overheid moet meer openheid geven over de inbreng van externe partijen in de besluitvorming, zowel van het bedrijfsleven, als van maatschappelijke organisaties en wetenschappelijke onderzoeken. Daarnaast pleiten de betrokken organisaties voor meer inzicht in de agenda’s van verantwoordelijke bestuurders, politici en ambtenaren. Lobbywatch zal de komende jaren onderzoek doen en campagne voeren om deze doelen te realiseren waardoor een discussie zoals rondom de goedkeuring van glyfosaat voorkomen kan worden.

Lobbywatch Nederland

‘Een giftige lobby’ is het eerste rapport van de NGO-coalitie LobbyWatch Nederland. Deze coalitie heeft als missie om lobbyen in Nederland transparanter te maken. De coalitie bestaat uit: Greenpeace Nederland, Transparency International Nederland, Oxfam Novib, MeerDemocratie, Milieudefensie, Transnational Institute, FoodWatch en SOMO.

Kijk voor meer informatie lobbywatch.nl