Foto:Photo by Álvaro Serrano/Unsplash

Het handelsverdrag tussen Canada en de EU (CETA), zorgt ervoor dat bijna 5.500 Amerikaans bedrijven de mogelijkheid krijgen om de Nederlandse overheid aan te klagen via een omstreden arbitragehof. Voor heel Europa gaat het om ruim 45.000 bedrijven. Dit blijkt uit CETA: Sluiproute voor Amerikaanse multinationals.

Multinationals kunnen met CETA buiten de nationale rechter om een claim indienen, als zij vinden dat wetten of regels hun bedrijf benadelen. Uit het rapport blijkt dat niet alleen Canadese bedrijven gebruik kunnen maken van dit claimsysteem, maar ook duizenden Amerikaanse bedrijven.

In totaal zijn 7.953 Amerikaanse bedrijven actief in Nederland; 68% daarvan (5.495) heeft ook een dochterbedrijf in Canada. Hierdoor is het mogelijk dat deze multinationals gebruik maken van het handelsverdrag tussen Canada en Europa. Bedrijven moeten volgens CETA ‘zakelijke activiteiten van betekenis’ hebben in Canada, maar uit eerdere verdragen blijkt dat zelfs brievenbusmaatschappijen daaraan kunnen voldoen.

Sluiproute voor multinationals

Bart-Jaap Verbeek, onderzoeker bij SOMO: “Met een sluiproute kunnen multinationals als Cargill en ExxonMobil dit verdrag gebruiken om Nederland aan te klagen. Gezien de overweldigende aanwezigheid van Amerikaanse investeerders op de Nederlandse markt, lopen we daardoor extra risico op torenhoge schadeclaims bij de invoering van nieuwe regelgeving.”

Tweede Kamer

De Tweede Kamer houdt vandaag (6 november) een hoorzitting over CETA. Naar verwachting stemt de Kamer op 10 december over het verdrag. Een aantal maanden later zal de Eerste Kamer erover stemmen. Volgens de huidige verhoudingen in de Tweede Kamer is er geen meerderheid voor CETA in de Eerste Kamer, maar dat is nog niet zeker. Of de Tweede Kamer met CETA instemt hangt af van de ChristenUnie, die zijn positie nog niet bekend heeft gemaakt. In de vorige kabintsperiode stemde de ChristenUnie tegen ondertekening van CETA. GroenLinks, SP, Denk, 50PLUS, Partij voor de Dieren, FvD, PvdA, SGP en PVV hebben zich al tegen het verdrag uitgesproken.

Nederland kan het verdrag beter maken

Freek Bersch, campagneleider bij Milieudefensie: “Het is nu aan het parlement om duidelijke eisen te formuleren aan de Europese Commissie, zoals het schrappen van het claimsysteem en het toevoegen van sterke bescherming van mens, dier en klimaat. De PvdA blijft nog vaag over hun eisen en de ChristenUnie is al de hele tijd muisstil. Maar Nederland heeft de positie om van CETA een veel beter verdrag te maken, of er een streep door te zetten als de EU en Canada niks te bieden hebben. Wereldwijd gaan jongeren de straat om vanwege de klimaatcrisis. Het kan niet zo zijn de politiek hun boodschap negeert en hen opscheept met een verdrag dat vervuilende multinationals, zoals de olie- en gasbedrijven de komende decennia nog meer macht geeft.”