It’s time to bite into a fair Apple. Dat was de slogan van de internationale Action Day van makeITfair en GoodElectronics die plaatsvond op 7 mei. Via de Action Day riepen consumenten, activisten en maatschappelijke organisaties wereldwijd Apple op om het voortouw te nemen wat betreft eerlijk geproduceerde elektronica.

Over de hele wereld werden in het kader van de Action Day ludieke acties georganiseerd. In Nederland waren er acties in Amsterdam en Utrecht. In Utrecht organiseerden makeITfair en Stoere Vrouwen, onder leiding van Ambassadrice Ms Gerry, een ludieke actie waarbij mensen een eerlijke ‘Apple’ konden winnen. In Amsterdam deelden Fairfood International en Rankabrand eerlijke appels en appeltaart uit. PersepectieF (ChristenUnie-jongeren) organiseerde een digitale actie. Duizenden consumenten lieten in de Apple winkels in Utrecht en Amsterdam een kaartje achter met hun verzoek om eerlijke geproduceerde Apple producten. Of zij stuurden een bericht naar Steve Jobs via Facebook, Twitter of de website (dat kan nog altijd!). De ChristenUnie stelde na deze dag Kamervragen op.

Internationaal

Ook in Guadalajara, Berlijn, Boedapest, Helsinki, Oslo, Taipei en Hong Kong vonden ludieke acties plaats. Dit leverde veel internationale media-aandacht op voor de problematiek door artikelen in onder andere The Guardian/The Observer, China Post, The New Zealand Herald, Der Spiegel Online, De Standaard en Vrij Nederland. Foto’s van de actiedag in verschillende landen vind je hier.

Wat gaat er mis?

Het rapport Foxconn and Apple Fail to Fulfill Promises: Predicaments of Workers after the Suicides van SACOM, beschrijft de arbeidsomstandigheden in de fabrieken van Foxconn in Shenzhen, Chengdu en Chongqing in China. Foxconn is één van ’s werelds grootste ‘contract manufacturers’. Apple - marktleider in innovatie en design - is één van Foxconn’s belangrijkste klanten. Bij Foxconn in Chengdu worden volop iPads en iPhones geproduceerd. Het rapport van SACOM wijst op excessieve overuren, onbetaald overwerk, misleidende advertenties, steevaste miscalculatie van lonen en loonsverhogingen die verkapt gepaard gaan met nog hogere productiviteitseisen.

Ook wijst het rapport op de problemen van aluminiumstof, aangetroffen op de polijstafdeling. Op 20 mei vond er een ontploffing plaats bij de Foxconn fabriek in Chengdu, China. Drie werknemers kwamen daarbij om het leven, vijftien raakten er gewond. Ambtenaren in Chengdu meldden dat de explosie is veroorzaakt door een brandbare stof in een luchtkanaal bij de polijstafdeling.

In 2010 ondernamen 19 Foxconn-werknemers een zelfmoordpoging; 16 daarvan brachten het er niet levend vanaf. Onlangs pleegde een 20-jarige mannelijke werknemer zelfmoord in Chengdu. In oktober 2010 liepen meer dan 137 Wintek-werknemers vergiftigingen op door werkzaamheden met n-hexaan, een uiterst giftig oplosmiddel. Wintek maakt touch screens voor iPads en iPhones. In hun pogingen om redelijke compensatie te verkrijgen schreven de getroffen werknemers ook Apple aan. Tot dus ver heeft Apple niet direct willen reageren op deze verzoeken.

Verbeteren arbeidsomstandigheden

Om de arbeidsomstandigheden bij deze en andere, toeleveranciers te verbeteren, kan Apple zijn inkooppraktijken verbeteren door eerlijke prijzen te betalen en realistische levertijden toe te passen. Het moet afgelopen zijn met excessieve, onwettige overuren. Werknemers verdienen een leefbaar loon. Apple moet de dialoog aangaan met lokale en internationale arbeidsrechtenorganisaties om arbeidsomstandigheden bij producenten als Foxconn en Wintek te verbeteren.