De afgelopen drie jaar heeft het Procure IT Fair-project zich sterk gemaakt voor de duurzame inkoop van computers door publieke diensten en instellingen in Europa. Deze slotverklaring markeert de beëindiging van een succesvol project. Zo heeft Procure IT Fair een inventarisatie van de ‘best practices’ gepubliceerd van publieke instellingen en andere organisaties in Europa die sociale criteria, zoals de kernverdragen van de ILO, meenemen in hun inkoopbeleid ten aanzien van computers.

Doel van het project was om via duurzaam inkopen in Europese landen de situatie te verbeteren van arbeiders werkzaam in de elektronica-sector in ontwikkelingslanden. Middels een scala aan strategieën en activiteiten – onderzoek, lobby, media-uitingen, inzet van sociale media, publicaties, documentaires, videoclips en campagnes - heeft Procure IT Fair bijgedragen aan bewustwording inzake de slechte arbeidsomstandigheden en milieuproblemen in de mondiale productieketen van elektronica. Procure IT Fair richtte zich in Europa vooral op inkopers en beleidsmakers binnen lokale overheden en instellingen voor hoger onderwijs; organen voor openbare aanbesteding; studenten en docenten; computermerken; providers van IT-diensten en de media.

Duurzame aanbesteding van computers kan bijdragen aan het verbeteren van de arbeidsomstandigheden in de elektronica-sector. Zo hebben diverse universiteiten en hogescholen in Nederland als gevolg van de Procure IT Fair-campagne, aangegeven rekening te willen houden met de arbeidsomstandigheden waaronder computers worden geproduceerd, daar waar duurzame inkoop van computers zich voorheen vooral richtte op de milieuaspecten.

Hoogtepunten

Procure IT Fair heeft onderzoek verricht naar de arbeidsomstandigheden in de computerindustrie. In 2009 werd The dark side of cyberspace. Inside the sweatshops of China’s computer hardware production gepubliceerd, die de arbeidsomstandigheden, de beloning en het overwerk bij Excelsior Electronics belichtte, een Chinese toeleverancier van Fujitsu. In 2010 verscheen Under Pressure – Working Conditions and Economic Development in ICT Production in Central and Eastern Europe, dat dieper inging op de positie van arbeidsmigranten, de enorme werkdruk, de extreem flexibele inzetbaarheid die werd geëist en de schamele beloning in de ICT-industrie in Hongarije, Roemenië en de Tsjechische Republiek. In 2010 zijn bovendien de resultaten gepubliceerd van onderzoek naar de abominabele werk- en leefomstandigheden van arbeidsmigranten in de computerindustrie in Maleisië, in een rapport getiteld Migration in a Digital Age.

Procure IT Fair publiceerde bovendien een gids, om inkopers van publieksinstellingen en overheden praktische ondersteuning te bieden bij het opnemen van sociale criteria in openbare aanbesteding van de aanschaf van computers. Deze ‘Buy IT Fair-gids’ is verkrijgbaar in het Engels, Frans, Duits, Spaans, Fins, Hongaars, Tsjechisch, en het Nederlands. De uitgaven zijn stuk voor stuk toegespitst op de nationale context in het betreffende land.

Procure IT Fair heeft ook filmmateriaal ontwikkeld, waaronder documentaires en videoclips. Digital handcraft uit 2008 toont de arbeidsomstandigheden in computerfabrieken in China. In Blue elephants, geproduceerd in 2010, worden de barre arbeids- en leefomstandigheden getoond van de arbeidsmigranten in Maleisië die werken voor Dell, HP, Intel en andere bekende merken. In de komische videoclip Senor Pezzi buys global wordt het verband gelegd tussen het werk van een commerciële inkoper en de grimmige, dagelijkse werkelijkheid achter de computers die hij wil kopen.

Procure IT Fair heeft een inventarisatie van de ‘best practices’ gepubliceerd van publieke instellingen en andere organisaties in Europa die sociale criteria, zoals de kernverdragen van de ILO, meenemen in hun inkoopbeleid ten aanzien van computers. Deze goede voorbeelden laten zien dat het goed mogelijk is om sociale criteria in te bouwen in de praktijk rond de aanschaf van computers. De sectie op de Procure IT Fair-website waar deze ‘best practices’ worden gepubliceerd, is nog gedurende het hele kalenderjaar 2011 toegankelijk.

Het is een veelbelovende en bemoedigende ontwikkeling dat openbare aanbesteding in toenemende mate wordt benut als een middel om de arbeidsomstandigheden in de mondiale productieketens van elektronica te verbeteren. Hoewel er nog een lange weg te gaan is, zijn wij ervan overtuigd dat obstakels te overwinnen zijn met ambitieus beleid – zowel op Europees als op nationaal en regionaal niveau – en met concrete opname van sociale criteria in de tenders van gemeenten en publieke instellingen.

De deelnemende partners in het Procure IT Fair-project zullen zich blijven richten op het realiseren van duurzame inkoop van computers en op misstanden t.a.v. de arbeidsomstandigheden in de elektronica-industrie wereldwijd.

SOMO / Weed / Suedwind / EAP / CES / Setem