Het onderzoek is een vervolg op een rapport dat twee jaar geleden werd uitgegeven door makeITfair, een gemeenschappelijk project van Europese organisaties waaronder het Nederlandse SOMO (Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen). Vier fabrieken in de Chinese provincie Guandong - die onderdelen leveren aan bedrijven als Apple, Microsoft, Motorola, Philips en Sony - bleken destijds consequent de arbeidsrechten van hun werknemers te schenden.

Ten opzichte van de situatie twee jaar geleden is er veel verbeterd, zo stellen de onderzoekers. Zo worden sollicitanten niet langer automatisch afgewezen als blijkt dat zij besmet zijn met hepatitis B. De Chinese overheid verbiedt expliciet discriminatie op grond van besmetting, maar twee jaar geleden werden sollicitanten met het virus nog in drie van de vier fabrieken afgewezen. Vakbondsvrijheid is nog altijd niet geregeld, zo stellen de ondervraagde fabrieksarbeiders.

In alle vier de fabrieken is het loon van werknemers gestegen, tussen de 20 en 40 procent ten opzichte van 2008. Een beginnende werknemer verdient tussen de 124 en 142 euro per maand. Dat is weliswaar meer dan het wettelijk minimumloon, maar voor veel werknemers onvoldoende om een bestaan mee op te bouwen. Bij de fabriek van Foxconn, dat vorig jaar in het nieuws kwam vanwege de reeks aan zelfmoorden onder de fabrieksarbeiders, is het loon voor werknemers die langer dan 6 maanden in dienst zijn zelfs verhoogd tot 229 euro. Veel fabrieken werken echter nog altijd met veel goedkopere stagiairs, die dezelfde uren moeten draaien maar minder bescherming kennen.

Vanwege de lage lonen proberen veel werknemers hun salaris aan te vullen met overuren. Hoewel de Chinese overheid bij wet heeft geregeld dat er maximaal 36 uur per maand overgewerkt mag worden, werd in alle vier fabrieken gemeld dat er tussen de 60 en 120 uur wordt overgewerkt. Overwerk blijkt moeilijk te weigeren, zo stellen de fabrieksarbeiders, en het wettelijke minimum van één rustdag per week wordt stelselmatig overtreden door zevendaagse werkweken.

Wettelijk minimum van één rustdag per week wordt zelden gehaald

Bron: Trouw