Een handjevol supermarkten domineren de EU-markt. Soms hebben zij in hun eentje, zoals Albert Heijn in Nederland, meer dan een derde van de nationale markt in handen. Hun macht stelt ketens in staat om ongestraft afspraken met toeleveranciers niet na te komen of eenzijdig te wijzigen en te lage prijzen af te dwingen. Dit gaat veelal ten koste van de producenten en hun werknemers. SOMO steunt de campagne van Traidcraft die de oneerlijke handelspraktijken door grote supermarktketens door Brussel wil aanpakken.

SOMO vormt onder andere met Traidcraft, Oxfam Duitsland en Consumer International een consortium* gericht op het aanpakken van de uitwassen van de groeiende macht van Europese supermarkten in de voedselketen. Het consortium wil dat Europese regels die oneerlijke supermarktpraktijken moeten bestrijden ook afgedwongen kunnen worden. Druk op het parlement en commissie in Brussel is nu hard nodig omdat hier binnenkort afspraken over worden gemaakt. Lees meer over de campagne van Traidcraft waarin de boodschap via e-mails naar het Europese parlement wordt gestuurd.

Maatregelen nemen

Op Europees niveau is op 31 januari 2013 beslist dat oneerlijke handelspraktijken moeten worden voorkomen. Diverse EU-lidstaten hebben maatregelen getroffen. Maar nog lang niet alle Europese landen hebben dit gedaan. Als Nederland een economisch gezonde en duurzame voedselproductie wenst, wordt het hoog tijd dat ook Nederland garanties voor eerlijke inkooppraktijken biedt aan binnen- en buitenlandse toeleveranciers, stelt Myriam Vander Stichele, senior onderzoeker bij Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (SOMO). Lees hier meer over.

Spilling the Beans

Precarious work in Morocco’s green beans production for Dutch supermarkets

Voorbeelden in mango en sperziebonensector

In het verband van het eerder genoemde consortium is er onderzoek gedaan naar de arbeidsomstandigheden in ketens van supermarkten zoals de sperziebonensector in Marokko en in de mangosector in Peru. Deze onderzoeken tonen duidelijk aan dat de situatie voor werknemers verre van ideaal is. Eerder dit jaar vond er naar aanleiding van deze kwestie ook een stakeholder dialoog plaats tussen vertegenwoordigers van supermarkten, ngo’s en de overheid.

Update 27/09/2013:
Recent hebben 82 bedrijven, waaronder Tesco, Coca Cola en en Carrefour, een gezamenlijk initiatief ondertekend waarmee zij de ‘best practice’ in de voedsel-toeleveringsketen willen promoten. Consumer International, waar SOMO deel vanuit maakt, heeft hier negatief op gereageerd: “it is a smokescreen to avoid European Union legislation”. Lees hier meer.

* Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (SOMO) maakt deel uit van een Europese groep not-for-profit organisaties gericht op het aanpakken van de huidige praktijken van Europese supermarkten en de manier waarop zij boeren en werknemers benadelen door middel van lage lonen, gedwongen overwerk en onzekere banen. Andere leden van het consortium zijn Traidcraft (GB), Consumers International (GB/EU-wijd), Oxfam Duitsland, Christliche Iniative Romero (Duitsland) en de Association of Conscious Consumers (Hongarije). Het consortium wil een publiek bewustzijn creëren en zo steun genereren voor duurzame toeleveringsketens. Het programma ging van start in juli 2012 en heeft een looptijd van drie jaar. Plannen zijn gezamenlijke pleitbezorging op Europees niveau, onderzoek, campagnes, films en publicaties voor verschillende doelgroepen.