Pensioenfonds ABP moet meer druk uitoefenen op het Zuid-Koreaanse bedrijf POSCO, zodat het geweld tegen de lokale bevolking bij een omstreden mijnbouwproject in India stopt en de mensenrechten in acht worden genomen. Dat stelt Fair Green & Global*, een alliantie van Nederlandse maatschappelijke organisaties, die een klacht heeft ingediend over schendingen van de OESO Richtlijnen voor multinationale ondernemingen door POSCO. Dit zijn richtlijnen voor maatschappelijk verantwoord ondernemen die de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) heeft opgesteld.

ABP heeft aandelen ter waarde van 64 miljoen euro in POSCO, dat van plan is een grote staalfabriek, energiecentrale en eigen haven in de Indiase deelstaat Orissa te bouwen. De geplande bouw leidt ertoe dat zo’n 22 duizend mensen, die in het bosrijke gebied generaties lang in hun levensonderhoud konden voorzien, ontheemd raken. Onder hen bevinden zich ook groepen die onder de Indiase Forest Rights Act bijzondere wettelijke bescherming hebben.

Mensenrechtenschendingen

ABP zegt al sinds 2009 gesprekken te voeren met POSCO, waarin zij de staalproducent tot maatregelen zou hebben gemaand. Dit heeft echter nog weinig effect gehad. Fair Green & Global, de Indiase burgerbeweging Lok Shakti Abhiyan, de Noorse NGO coalitie ForUM, en het Zuid-Koreaanse Trans National Corporation Watch concluderen in een gezamenlijk opgestelde melding dat POSCO de OESO Richtlijnen voor Multinationale Ondernemingen schendt, en dat ernstige mensenrechtenschendingen dreigen wanneer de plannen in India zouden doorgaan. POSCO heeft nagelaten geweld tegen Indiase burgers die tegen het project protesteren te veroordelen en heeft bovendien onvoldoende diepgaand onderzoek gedaan naar de gevolgen die de mijnbouwplannen hebben voor de rechten van de lokale bevolking en het milieu. De lokale bevolking is verder onvoldoende geïnformeerd en geconsulteerd.

Prafulla Samantara, voorzitter van Lok Shakti Abhiyan: “POSCO heeft de ogen gesloten voor schendingen van mensenrechten door de staatspolitie van Orissa, particuliere beveiligers en ingehuurde bendes. POSCO heeft op geen enkele manier zijn invloed aangewend om te voorkomen dat deelstaatregering zich op een onrechtmatige manier ten gunste van het bedrijf grond toe-eigent. Dat is een duidelijke schending van de OESO Richtlijnen, waarin staat dat bedrijven hun best moeten doen om schendingen te voorkomen door partners waarmee zij zaken doen.”

Aanklacht ingediend in Nederland, Noorwegen en Korea

De internationale coalitie van Nederlandse, Noorse, Indiase en Zuid-Koreaanse organisaties, heeft van de schending melding gemaakt bij het Nederlandse Nationaal Contactpunt voor de OESO Richtlijnen. Ook in Zuid-Korea en Noorwegen zijn klachten ingediend bij de Nationale Contact Punten. Het Noorse pensioenfonds Government Pension Fund Global heeft eveneens aandelen in POSCO.

De coalitie wil dat de NCP’s gaan bemiddelen en zo goed mogelijk samenwerken om deze klacht te onderzoeken en er bij POSCO op aandringen alsnog volgens de richtlijnen onderzoek naar de gevolgen te doen. Bovenal roept zij het ABP en het Noorse GPFG op, in lijn met hun eigen MVO-beleid, alles in het werk te stellen om ervoor te zorgen dat POSCO handelt in overeenstemming met de OESO Richtlijnen.

OESO richtlijnen uitgelegd

De OESO Richtlijnen zijn richtlijnen voor maatschappelijk verantwoord ondernemen van bedrijven die door regeringen worden onderschreven. Ze zijn echter niet bindend. In 2011 hebben de regeringen van de OESO-landen de herziene richtlijnen aangenomen. Hierin wordt meer nadruk gelegd op de verantwoordelijkheid van bedrijven om op transparante en zorgvuldige wijze in kaart brengen wat de mogelijke negatieve gevolgen van hun activiteiten op individuen, gemeenschappen en milieu (due diligence). Ook hebben de OESO Richtlijnen niet langer alleen betrekking hebben op de eigen activiteiten van een multinationale onderneming, maar ook op hun leveranciers en alle bedrijven met wie zij zaken doen.

Meer informatie

*Fair Green & Global is een coalitie van Boths Ends, SOMO, Milieudefensie, Schone Kleren Campagne, TNI en Action Aid Nederland.