Foto:iStock

Maar weinig werknemers hebben vertrouwen in de klachtenprocedures van het bedrijf waar ze werken. Dat blijkt uit SOMO-onderzoek naar klachtenmechanismen in de elektronica-industrie in vijf verschillende landen.

Using Grievance Mechanisms

Accessibility, predictability, legitimacy and workers’ complaint experiences in the Electronics Sector

Het onderzoek toont aan dat de meeste werknemers weten niet hoe de klachten worden behandeld en kennen vaak maar één van de verschillende kanalen waar klachten ingediend kunnen worden. Bovendien worden uitzendkrachten vaak ongelijk behandeld en in een aantal gevallen hebben zij zelfs helemaal geen toegang tot de bestaande klachtenprocedures. Het gebrek aan vertrouwen en de lage tevredenheid na afronding van de klachten laten zien dat er nog veel aan de implementatie van de klachtenmechanismen schort.

Gevaarlijke omstandigheden

In landen zoals China, India, Mexico, de Filippijnen en Thailand werken werknemers in de elektronicasector meestal onder gevaarlijke omstandigheden, vaak lange uren voor weinig geld. Wanneer hun rechten worden geschonden laten werknemers vaak niet van zich horen uit angst voor strafmaatregelen of ontslag. Hierdoor hebben zij geen mogelijkheden om hun situatie te verbeteren. Aangezien klachtenmechanismen in bedrijven juist zijn ingevoerd om werknemers in staat te stellen hun werksituatie te verbeteren, is het belangrijk dat alle elementen van de mechanismen naar behoren functioneren.

Toegang tot rechtsmiddelen

De VN-richtlijnen voor bedrijven en mensenrechten stellen dat bedrijven de verantwoordelijkheid hebben om mensenrechten te respecteren. Als onderdeel van deze verplichting moeten bedrijven toegang bieden tot rechtsmiddelen voor particulieren, werknemers en/of gemeenschappen door middel van een klachtenmechanisme. In overeenstemming met beginsel 31 van de VN-richtlijnen moet dit klachtenmechanisme legitiem, toegankelijk, voorspelbaar, onpartijdig en transparant zijn. Bovendien moet het mechanisme zich houden aan de rechten van de mens, moet het continu aan veranderende situaties worden aangepast en moet het uitgaan van betrokkenheid en dialoog.

SOMO en haar onderzoekspartners in China, India, Mexico, de Filippijnen en Thailand onderzochten het functioneren van klachtenmechanismen van fabrieken in de elektronicasector. De onderzoekers interviewden en gaven vragenlijsten aan 337 werknemers van 40 fabrieken. Bovendien werden er 56 fabrieken gecontacteerd – inclusief die waarvan werknemers werden geïnterviewd – om te bepalen of er hotlines zijn en of die ook gebruikt kunnen worden.

Download hier het volledige rapport Using Grievance Mechanisms.