Europarlementariërs Dorette Corbey (PvdA) en Jules Maaten (VVD) zeggen toe aandacht te vragen voor 'onetische testen'.

De eerder deze week verschenen rapporten werden aangeboden door een coalitie bestaande uit vertegenwoordigers van Wemos, Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (SOMO), Farmacie Mondiaal, de European Medical Students' Association (EMSA) en Health Action International (HAI) Europe. Vertegenwoordigers van HAI konden niet fysiek in Straatsburg aanwezig zijn. Voorafgaand aan de aanbieding namen de coalitiepartners het woord om een appèl te doen richting de aanwezige Europarlementariërs, ieder vanuit een eigen perspectief.

'Ik maak me zorgen,' zei Tjalling van der Schors, betrokken bij Farmacie Mondiaal, ziekenhuisapotheker en lid van de medisch-ethische toetsingscommissie in het Westfries Gasthuis (Hoorn). 'Als professional, als Europees burger en als mens. Het is mijn professionele overtuiging dat onethisch onderzoek onveilig onderzoek is. Als inwoner van Europa word ik dus behandeld met medicijnen die mogelijk onveilig zijn. Als mens vind ik het onrechtvaardig dat mensen elders als proefkonijnen worden ingezet. En letterlijk dood kunnen vallen als we ze niet meer nodig hebben.'

'Ons werk bestaat uit het beter maken van mensen. En daar gebruiken we medicijnen voor,' zei geneeskundestudent Marek Wolski (EMSA). 'Maar we kunnen niet met een zuiver geweten een bepaalde groep mensen beter behandelen dan andere. Voor ons is iedere patiënt even belangrijk.'

Cily Keizer, Wemosdirecteur, vroeg om voldoende menskracht en financiële middelen voor de Europese registratieautoriteiten, zodat zij beter uitgerust zijn om klinische onderzoeken op ethische aspecten te toetsen. 'Wat Wemos betreft heeft deze maatregel prioriteit. We weten dat de autoriteiten dit zelf ook graag willen,' aldus Keizer.

Irene Schipper (SOMO) gaf uitleg over het onderzoek dat ze samen met collega Francis Weyzig uitvoerde en de problemen die ze daarbij tegenkwam. Schipper ging onder andere in op haar bevinding dat de Europese registratieautoriteiten door hun uitvoeringsvereisten op het gebied van placebo-onderzoek de verplaatsing van onethische studies naar landen buiten West-Europa stimuleren. In veel West-Europese landen geven de medisch-ethische toetsingscommissies namelijk geen toestemming meer voor zulke studies, terwijl de registratieautoriteiten ze blijven vereisen voor het verlenen van markttoegang.

In een reactie liet farmaceutisch bedrijf AstraZeneca aan Schipper weten ook niet blij te zijn met deze situatie. Door de huidige Europese aanpak ziet het bedrijf echter geen andere mogelijkheden. Europarlementariër Jules Maaten (VVD) was niet onder de indruk: 'Ik ben verbaasd over de reactie van farmaceutische bedrijven op het SOMO-onderzoek. Ik vind dat zij de vereisten van het Europees Medicijn Agentschap op het gebied van placebotesten niet als excuus kunnen gebruiken om dan maar onethisch te testen.' Maaten diende naast de gezamenlijke vragen op eigen titel ook nog eens twee vragen bij de Europese Commissie in.

Corbey en Maaten zullen, in afwachting van de antwoorden van de Europese Commissie over zes weken, bij hun collega-Europarlementariërs aandacht blijven vragen voor het onderwerp onethisch testen. Maria Martens (CDA) kon overigens niet bij de aanbieding in Straatsburg aanwezig zijn vanwege griep. Een van haar medewerkers nam de rapporten namens haar in ontvangst.

Ook in Nederland gaven de Wemos- en SOMO-rapporten aanleiding tot actie van parlementariërs. Agnes Kant (SP) stelde vragen aan Ab Klink, minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), en aan Bert Koenders, minister voor Ontwikkelingssamenwerking.

Bekijk de reactie van VVD-europarlmentariër Jules Maarten.