Dat de besprekingen over internationale handel in de WTO zijn mislukt is niet verwonderlijk voor maatschappelijke organisaties die met ontwikkeling en milieu bezig zijn.

"De EU en de VS bleven teveel markttoegang eisen op het gebied van landbouw, industriële goederen en diensten, en deden slechts schijnconcessies op het gebied van landbouw en diensten" concludeert Rob Bleijerveld van WTO.ZIP Nieuwsbrief (1). "Eindelijk kan worden nagedacht om het multilaterale handelssysteem op te bouwen op basis van meer duurzame en ontwikkelingsvriendelijke regels die nu echter niet op tafel lagen", zegt Myriam Vander Stichele, senior onderzoeker van SOMO.

De WTO volgt nog steeds een route van zuivere vrijhandel met toenemende concurrentie en weigert handel in dienst te stellen van duurzame ontwikkeling en verbetering van het milieu. Nadat ontwikkelingslanden veel toezeggingen deden in de Uruguay Ronde (de onderhandelingsronde van WTO-voorloper GATT) en werden geconfronteerd met de gevolgen daarvan, besloten ze zich niet meer zo makkelijk onder -vaak zware- druk te laten zetten van de geïndustrialiseerde landen. In landen als India en China, maar ook elders in de wereld, zijn de kleine boeren een grote en zeer kwetsbare groep die weinig profiteren van de economische ontwikkeling in hun land en de concurrentie (nog) niet aan kunnen. Dit speelde een rol bij het stilvallen van de onderhandelingen van de WTO. Het algemene probleem was echter dat de VS en de EU slechts hun eigen belangen voorop stelden terwijl het een ontwikkelingsronde had moeten zijn, zoals in 2001 in Doha is besloten.

Zelfs een geslaagde afloop van de Doha Ronde zal niet leiden tot verbetering van vele, belangrijke multilaterale handelsproblemen, zoals te lage prijzen voor kleine boeren, fluctuerende voedselprijzen en voedselonzekerheid, de belemmeringen voor landen om handelsmaatregelen te nemen om klimaatverandering tegen te gaan, geen of slechte basisvoorzieningen en openbare dienstverlening voor de armen. Zolang het doel en de besluitvormingsmechanismen van de WTO niet veranderen, zitten de WTO-onderhandelingen op een verkeerd spoor, een spoor dat nu ook dood lijkt te lopen.

Maar is het erg? Volgens de Financial Times zeggen de meeste analyses dat de impact van de Doha Ronde op de wereldeconomie rond de 0.1% ligt. Het is nu duidelijk tijd om stappen in een betere richting te zetten die de barrières in het huidige handelssysteem voor eerlijke en duurzame handel wegnemen, en om andere internationale afspraken te maken.

-------

(1) Nieuwsbrief over de WTO, sinds mei 2000

Lees ingezonden brief in NRC Handelsblad van M. Vander Stichele, 31-07-2008