Met nieuwe verkiezingen in aantocht, intensiveert het MVO Platform de politieke lobby voor meer transparantie en ‘accountability’ van bedrijven, want Nederland blijft daarin achter bij de EU en enkele lidstaten. “Het internationale kader van MVO-normen is het afgelopen jaar aangescherpt. Daarmee kunnen we een hoger ambitieniveau bij politiek en bedrijfsleven afdwingen”, zegt Suzan van der Meij, coördinator van het netwerk van Nederlandse maatschappelijke organisaties en vakbonden, gehost door SOMO.

Het MVO Platform heeft al gelobbyd bij de partijen die onlangs hun voorlopige verkiezingsprogramma’s hebben gepresenteerd. Als die programma’s definitief zijn, zal het MVO Platform voor de kiezer een vergelijkend overzicht opstellen van het MVO-beleid van de verschillende partijen. Van der Meij: “Daarbij zullen we kijken naar issues als transparantie, ketenverantwoordelijkheid en de toegang tot recht voor slachtoffers.”

MVO-rapportage nu nog vrijwillig

Onder het gevallen kabinet verliep de lobby voor verplichte transparantie moeizaam. Nederlandse bedrijven publiceren hun MVO- en andere niet-financiële rapportages nu nog op vrijwillige basis. Frankrijk verplicht bedrijven inmiddels hiertoe, in Denemarken is wetgeving die kan worden gekarakteriseerd als Comply & Explain. Van der Meij: “Je voldoet als bedrijf aan de internationale MVO-normen en geeft daarover informatie. Óf je geeft aan dat je ergens geen informatie over kunt geven, omdat die bijvoorbeeld confidentieel zou zijn. Helaas bestaan er voor dit laatste geen duidelijke criteria, dus ieder excuus om niet te rapporteren wordt geaccepteerd”. Ook de Europese Commissie bereidt regelgeving over MVO-rapportages voor. In de ogen van Van der Meij zal die regelgeving ambitieuzer moeten dan het Deense Comply & Explain omdat deze vrijblijvend is. Bedrijven moeten vergelijkbare en verifieerbare informatie leveren die echt iets zegt over hun impact op de maatschappij.

Toetsen of bedrijf voldoet aan OESO-richtlijnen

Landelijk zit er meer schot in een betere toetsing van bedrijven bij subsidieaanvragen voor activiteiten in het buitenland, zoals exportkredietgaranties. Nu kunnen bedrijven nog met een handtekening bezegelen dat ze op de hoogte zijn van of voldoen aan de OESO-richtlijnen, zonder dat dit wordt getoetst. Mogelijke mensenrechtenschendingen moeten dan door maatschappelijke organisaties worden aangekaart. “Bedrijven moeten de daad bij het woord gaan voegen”, zegt Van der Meij. “Wij vinden dat in deze toetsing ook de verantwoordelijkheid van bedrijven voor de productieketen moet worden opgenomen.”

Stevige basis voor lobby

Het MVO Platform voelt zich gesterkt door het aangescherpte internationale kader van MVO-normen. De VN-richtlijnen voor mensenrechten en bedrijfsleven, de herziene OESO-Richtlijnen en ISO 26000 hebben de basis voor de lobby door MVO Platform verstevigd. “In Den Haag roepen ze graag dat Nederlandse bedrijven koplopers in mvo zijn. Wij relativeren dat beeld en tonen aan dat schendingen al te vaak geen incident zijn maar een structureel probleem dat om structurele oplossingen vraagt. Dat kan nu effectiever. We hebben daarom begin dit jaar een nieuw MVO Referentiekader gepubliceerd, dat verwijst naar het breed gedragen internationale kader.”

De lobby van het MVO Platform wordt door verschillende leden in uiteenlopende constellaties gevoerd, afhankelijke van de benodigde expertise. Het MVO Platform faciliteert vooral de uitwisselingen van ervaringen en kennis onder de ruim 30 leden. Jaarlijks wordt er ook een interne werkconferentie over bedrijfsbeïnvloeding gehouden, zoals op 7 juni jongstleden. Van der Meij: “Hoe verschillend en wellicht concurrerend organisaties ook zijn, zo eensgezind is de analyse dat de verschillende vormen van bedrijfsbeïnvloeding belangrijk en aanvullend zijn, waarbij vooral het belang van watchdogs wordt onderstreept.”
Een nieuw Referentiekader voor maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) maakt duidelijk wat MVO moet inhouden volgens het MVO Platform, een netwerk van Nederlandse maatschappelijke organisaties en vakbonden. Download hier het MVO Referentiekader 2012.