Kent u het rijtje HHeLiBeBCNOFNe nog van de scheikundeles op de middelbare school? Jawel, het periodiek stelsel. De lichtste elementen in het heelal zijn de H van waterstof en de He van Helium. Dit artikel gaat over het derde element: Li, oftewel lithium, tevens het metaal met het laagste atoomgewicht. Lithium werd lang beschouwd als een nutteloos metaal, dat eigenlijk vooral diende om depressies te bestrijden. De accu’s van elektrische auto’s hebben echter als belangrijkste bestanddeel lithium en aangezien elektrische auto’s (en scooters, fietsen, brommobielen plus mobieltjes en laptops) booming business zijn, is de vraag naar lithium wereldwijd verzillionvoudigd. Want ook al zijn er heel wat mensen met depressies, ze krijgen maar een paar microgram per dag toegediend, terwijl een accupakket al snel tientallen kilo’s weegt.

Zoutvlakte
Lithium wordt voornamelijk gevonden onder zoutvlaktes. De helft (negen miljoen ton) van de wereldvoorraad lithium ligt onder het Salar (zoutmeer) van Uyuni in het politiek instabiele Bolivia. Het Salar is nu nog een toeristische trekpleister waar rugzaktoeristen zich graag laten fotograferen op de perspectiefloze witte vlakte van 10.000 vierkante kilometer. Bolivia heeft geen cent te makken en de cryptosocialistische president Evo Morales doet liever geen zaken met het kapitalisme. Het lithium kan daar dus nog heel lang liggen… Misschien is dat niet zo heel erg, want de grootschalige winning van lithium zal grote gevolgen hebben voor de plaatselijke waterhuishouding, landbouw en natuur, zoals nu al zou blijken bij testfabriekjes. Bovendien vechten de Bolivianen elkaar al de tent uit voor er genoeg lithium voor één fiets met trapondersteuning is gewonnen. Bolivia is vanwege zijn lithiumrijkdom door sommigen al het toekomstige Saoedi-Arabië genoemd, maar dat is heel erg voorbarig. De politiek stabielere buurlanden Chili en Argentinië hebben met respectievelijke voorraden van 7,5 en 1,8 miljoen ton de exploitatie van lithium al wel ter hand genomen. Voor de rekenaars: met de huidige bekende wereldvoorraad lithium kun je twee miljard elektrische auto’s uitrusten.

China
SOMO heeft zich ook verdiept in de arbeidsomstandigheden bij de producenten van batterijen in China. Build Your Dreams, een Chinese accuproducent is berucht om zijn arbeidsintensieve ondernemingsmodel. Uit gesprekken met werknemers komen talloze schendingen naar voren van zowel de nationale Chinese als de internationale arbeidsnormen. Daarbij moet onder meer worden gedacht aan excessieve arbeidstijden, gedwongen overwerk en het weren van vakbonden. Het bedrijf overtreedt ook arbeidsregels door systematisch sollicitanten af te wijzen die zijn besmet met het hepatitis B-virus. Het SOMO-rapport komt tot de conclusie dat de productieketen van batterijen voor elektrische auto’s, juist nu deze nog volop in ontwikkeling is, streng gecontroleerd zou moeten worden op arbeidsomstandigheden, het naleven van mensenrechten en bescherming van het milieu. Want dan pas kan de elektrische auto met recht worden aangemerkt als een duurzaam product. Denk daar maar eens over na wanneer u met het gevoel dat u de wereld redt, het stroompedaal van uw hybride- of elektrische voertuig intrapt.

Bron: AutoGids.nl