SOMO onderzoekers Joseph Wilde-Ramsing en Joris Oldenziel hebben vorige week gesproken op een bijeenkomst over het thema Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen in Oslo. Deze bijeenkomst werd georganiseerd door het Forum for Environment and Development. Onderzoeker Sanne van der Wal was in Brussel waar hij deelnam aan de dialoog over de ontwikkeling van de Afrikaanse landbouwsector en een lezing verzorgde.

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen: Morele verantwoordelijkheid en ‘legal liability’

NGO’s en vakbonden gebruiken de OECD Guidelines for Multinational Enterprises steeds vaker, als een middel om schendingen van arbeids- en mensenrechten, en milieuvervuiling te bestrijden. De ervaringen van NGO’s met specifieke casussen zijn tot nu toe zeer negatief. National Contact Points (NCP’s), de overheidsinstanties verantwoordelijk voor het verwerken van de klachten, stellen belangen van bedrijven boven die van NGO’s; hanteren een verkeerde interpretatie van de opgestelde richtlijnen en de verwante procedurele begeleiding; en vertragen de procedures, wat NGO’s kostbare tijd en middelen kost. Maar de in 2008 uitgevoerde herstructurering van enkele NCP’s, bijvoorbeeld in Groot-Brittannië en in Nederland, en een aantal behaalde overwinningen in het gebruik van de richtlijnen om het gedrag van bedrijven te beïnvloeden, hebben geleid tot vernieuwde interesse in dit ‘corporate accountability’ instrument. Joseph Wilde-Ramsing maakte een analyse van de ervaringen van NGO’s met de OECD Guidelines, de obstakels en de mogelijkheden, en strategieën voor NGO’s om de richtlijnen effectiever te gebruiken.

Joris Oldenziel besprak een soortgelijk onderwerp. Hij bediscussieerde de tekortkomingen van de OECD Guidelines vanuit een NGO perspectief, en schetste enkele adviezen voor beleidsmakers om de bestaande hiaten in het toezicht binnen de ‘corporate accountability’ sfeer op te vullen. Ook wees hij op het belang om gebruik te maken van het mandaat van de speciale ‘business and human rights’ afgevaardigde, John Ruggie. Maar ook op de financiële crisis en andere mogelijkheden om deze kloof te dichten.

Dialoog Europese Commissie in Brussel

Het was de eerste keer dat NGO’s het voor elkaar kregen om verschillende afgevaardigden van Directoraten-generaal voor zowel landbouw, ontwikkeling en handel in Brussel om de tafel te krijgen voor een dialoog met maatschappelijke organisaties. De drie hebben gezamenlijk, en ieder individueel, invloed op de ontwikkeling van de Afrikaanse landbouw. Een mooie gelegenheid om incoherenties en lacunes in het beleid van de Europese Commissie aan te kaarten, waarvoor deze recentelijk een raamwerk heeft opgesteld genaamd: Advancing African Agriculture. De SOMO-lezing van Sanne van der Wal was er op gericht om de blinde vlek in het agribusinessbeleid, en de invloed hiervan, te bespreken.