Foto:myLAM / Alamy Stock Photo

Het chemische bedrijf Miteni is vermoedelijk een van de vervuilers van het oppervlakte- en drinkwater in het Veneto-gebied in Noordoost-Italië. Het bedrijf beweerde herhaaldelijk niet verantwoordelijk hiervoor te zijn. Wie zit er achter dit bedrijf? En hoe doen ze verder hun zaken? Om deze vragen te kunnen beantwoorden, onderzocht SOMO in opdracht van Greenpeace Italië de controverses en belastingontwijking van het moederbedrijf International Chemical Investors Group (ICIG).

In 2013 vond een Italiaanse overheidsstudie chemicaliën in het oppervlakte water en drinkwater van het Veneto gebied in Noordoost Italië. 97% van de besmetting leidde terug naar een afvalwaterzuiveringsinstallatie die lozingen van vele industrieën uit de buurt verwerkt. Eén van deze industrieën was het chemische bedrijf Miteni, een bedrijf dat is gespecialiseerd in de productie van fluorchemicaliën die worden gebruikt om vlekbestendige, waterdichte of niet-plakkende afwerkingen te maken. In 2015 bleek dat onder de meest blootgestelde populaties de concentratie van deze chemicaliën in het bloed nog steeds gemiddeld meer dan 20 keer hoger was dan normaal voor één van de chemicaliën (PFAO) en tweemaal zo hoog voor de andere chemische stof (PFOS).

Het bedrijf beweerde herhaaldelijk niet verantwoordelijk te zijn voor de vervuiling. Zij wezen daarbij op het vorige management en het feit dat ze zich niet bewust waren van de ernstige milieurisico’s die aan het afvalwaterbehandelingsplan zijn verbonden. Desalniettemin verwezen ze in hun begroting uit 2009 naar de implementatie van een hydraulische barrière, een vaak gebruikte techniek die wordt ingezet om vervuilde waterlagen direct te beïnvloeden. Waarom zouden ze dat gedaan hebben als ze zich niet bewust waren van de problemen met het afvalwaterbehandelingsplan?

Het rapport concludeert dat Mitei zich momenteel in een moeilijke financiële situatie bevindt en dat het niet waarschijnlijk is dat het bedrijf zal kunnen betalen voor de milieuvervuiling die het vermoedelijk heeft veroorzaakt. In de afgelopen twaalf jaar heeft ICIG 24 andere bedrijven gekocht, waarvan sommigen zijn overgenomen door gebruik te maken van zogenaamde leverage buy-outs. Een leverage buy-out gebeurt wanneer een bedrijf wordt gekocht met een lening waarvoor het verworven bedrijf zelf als onderpand is gebruikt. Deze wijze van acquisitie is zeer controversieel, omdat het het risico voor de koper verlaagt terwijl de financiële positie van het verworven bedrijf wordt verzwakt, hierdoor hebben kopers de neiging om niet te investeren in het bedrijf, maar vooral zoveel mogelijk winst te maken. Als laatste concludeert het rapport dat ICIG waarschijnlijk belasting ontwijkt in de landen waar zij actief is. Zo betaalt ICIG in Luxemburg, waar het bedrijf is gevestigd, een effectief belastingtarief van 3%, wat ver onder de inkomstenbelasting norm ligt.

  • Klik hier voor het rapport van Greenpeace gebaseerd op de bevindingen van SOMO (in het Italiaans).
  • Lees hier de publieke verklaring van Miteni.