{"id":1667,"date":"2011-09-19T22:21:21","date_gmt":"2011-09-19T20:21:21","guid":{"rendered":"https:\/\/www.somo.nl\/nl\/internationale-liberalisering-financiele-sector-struikelblok-voor-stabiliteit-financiele-markten\/"},"modified":"2023-07-10T18:02:00","modified_gmt":"2023-07-10T16:02:00","slug":"internationale-liberalisering-financiele-sector-struikelblok-voor-stabiliteit-financiele-markten","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.somo.nl\/nl\/internationale-liberalisering-financiele-sector-struikelblok-voor-stabiliteit-financiele-markten\/","title":{"rendered":"\u201cInternationale liberalisering financi\u00eble sector struikelblok voor stabiliteit financi\u00eble markten\u201d"},"content":{"rendered":"\n
\n\t
\n\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\tGeplaatst in categorie:<\/span>\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\tNieuws\n\t<\/div>\n<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\n\t\t
\n\t\t\tGepubliceerd op:<\/span>\n\t\t\t<\/svg>\n<\/span>\n\t\t\t

Drie jaar na het uitbreken van de financi\u00eble crisis, organiseert de Wereldhandelsorganisatie (WTO) een publieke bijeenkomst onder de titel \u201cOp zoek naar oplossingen voor de gevaren voor wereldhandel\u201d in dezelfde week dat de G20 ministers van Financi\u00ebn en Ontwikkelingssamenwerking bij elkaar komen in Washington om te praten over de financi\u00eble crisis en noodzakelijke hervormingen van financi\u00eble markten. Echter, vrijhandelsakkoorden bevatten nog altijd een keur aan dereguleringsvoorschriften, alsof er nooit een financi\u00eble crisis is geweest. De verschuiving in Europa van een zijdezacht reguleringsmodel naar een strengere vorm werkt nog niet door in de huidige EU handelsonderhandelingen.<\/p>\n

Zo onderhandelt de Europese Unie (EU) op het moment over een vrijhandelsverdrag (FTA) met India. Deze onderhandelingen gaan ook over vergaande liberalisering van de financi\u00eble sector; ook al heeft de financi\u00eble crisis aangetoond dat een geliberaliseerde financi\u00eble dienstverlening de financi\u00eble stabiliteit schaadt. De EU eist dat India de bestaande beperkingen bij het toelaten van buitenlandse banken opheft, in het bijzonder de criteria die gerelateerd zijn aan het verstrekken van vergunningen voor lokale vestigingen. \u201cDe enorme financi\u00eble en economische problemen veroorzaakt door de banken in veel Europese landen weerhoudt diezelfde banken er niet van om ongehinderd door nieuwe inzichten en handelswijzen Indiase en andere markten te betreden. Daarbij helpt de Europese Unie door markttoegang te eisen\u201d vertelt Vander Stichele. \u201cDe strategie van de Europese banken om te ontsnappen aan de recessie in de EU is te investeren in landen die weinig of niets gemerkt hebben van de crisis. Tezelfdertijd zorgen vrijhandelsverdragen ervoor dat Westerse banken krijgen waar ze naar op zoek zijn.\u201d<\/p>\n

\u201cTot dusver zijn de buitenlandse banken in ontwikkelingslanden de bankiers van de groeiende groep welvarende middenklasse en de rijken geweest. Ze investeren daarbij nauwelijks in de minder lucratieve markten in agrarische gebieden. In India zijn alleen de binnenlandse banken verplicht om respectievelijk 18% en 10% aan de agrarische sector en bepaalde zwakkere sectoren van de economie te lenen.\u201d Het verbod op discriminatie in FTA\u2019s en GATS (multilaterale vrijhandel onderhandelingen betreffende dienstverlening binnen de WTO) is zo opgesteld dat buitenlandse bedrijven in elk geval niet ongunstiger mogen worden behandeld dan nationale banken. Hierdoor is het moeilijk om banken en financi\u00eble dienstverleners die een positieve bijdrage leveren aan bijvoorbeeld armoedebestrijding te bevoordelen.<\/p>\n

Financi\u00eble stabiliteit als publiek goed<\/h3>\n

De regels in vrijhandelsverdragen zijn vooral gunstig voor de belangen van de financi\u00eble sector. Banken hebben in het verleden gelobbyd voor deze regels door te stellen dat striktere regulering onnodige kosten met zich zou meebrengen, waardoor de financi\u00eble industrie ineffici\u00ebnt en minder concurrerend en innovatief zou opereren. \u201cFinanci\u00eble stabiliteit wordt tegenwoordig echter als een collectief goed beschouwd dat prioriteit heeft boven de economische belangen van bedrijven \u201d stelt Vander Stichele. <\/p>\n

Zorgwekkend is volgens Vander Stichele het feit dat de aanhoudende liberalisering de mogelijkheid tot reguleren, en daarmee dus ook de instrumenten die financi\u00eble stabiliteit bevorderen, beperkt. Veel reguleringen, wetten en bepalingen van gastlanden worden door FTA\u2019s als handelsbarri\u00e8res bestempeld. De GATS en FTA\u2019s bevatten bepalingen die de implementatie van nieuwe regels ter bescherming van bijvoorbeeld arbeidsomstandigheden, milieu of zwakkere sectoren ernstig bemoeilijkt of zelfs verbiedt. Landen die middels vrijhandelsakkoorden akkoord zijn gegaan met de gedeeltelijke of complete liberalisering van hun financi\u00eble sector, moeten deze restrictieve bepalingen naleven of een dure geschillenbeslechting riskeren. <\/p>\n

Wordt noodzakelijke regulering van de financi\u00eble sector onmogelijk gemaakt door vrijhandelsregels? Sommige voorstanders van geliberaliseerde financi\u00eble markten menen dat landen op basis van bepalingen in WTO akkoorden en andere vrijhandelsverdragen wel degelijk behoedzame stappen kunnen ondernemen. Zo zou het mogelijk zijn om \u201cde integriteit en stabiliteit van het financi\u00eble systeem\u201d te waarborgen en om investeerders, spaarders en cli\u00ebnten van een financi\u00eble dienstverlener te beschermen. Echter, wat een \u2018behoedzame stap\u2019 is, wordt niet gedefinieerd. Het blijft een grijs gebied met te veel onduidelijkheden.<\/p>\n

Reguleringen in strijd met FTA en GATS regels<\/h3>\n

Gedurende de GATS onderhandelingen heeft de EU wetten en regels aangevochten die andere landen na de financi\u00eble crisis van 1997 hebben ge\u00efmplementeerd om verdere financi\u00eble crises te voorkomen. Voorbeeld zijn aangescherpte kapitaalvoorwaarden voor buitenlandse banken. Op dit moment is het echter de EU zelf die strengere kapitaalvoorwaarden ten behoeve van financi\u00eble stabiliteit voorstaat. Nu zij zelf financi\u00eble hervormingen doorvoert, overweegt de EU om de derivatenhandel – wiens risicovolle, speculatieve en weinig transparante aard de financi\u00eble crises heeft verergerd – aan limieten te onderwerpen. Echter, bestaande plannen \u2013 zoals regulatieve beperkingen op het aantal speculanten dat mag handelen in goederenderivaten \u2013 kunnen in strijd zijn met de GATS en FTA regels.<\/p>\n

Hoewel de beperkingen op grensoverschrijdende kapitaalstromen in FTA\u2019s uit den boze zijn, hebben succesvolle economie\u00ebn zoals Brazili\u00eb, Taiwan, Zuid-Korea en Indonesi\u00eb in het verleden juist kapitaalcontroles gebruikt om zich te beschermen tegen buitensporige speculatie. Zelfs het IMF is tegenwoordig voorstander van sommige vormen van kapitaal- en muntcontroles. Vander Stichele: \u201cDe compatibiliteit van Artikel IX van de GATS met de belasting op financi\u00eble transacties zoals aangedragen door uiteenlopende maatschappelijke groepen en sommige EU leiders zoals Bondskanselier Merkel en President Sarkozy wordt door de Europese Commissie betwijfeld. De interpretatie van GATS en FTA regels kan de beleidsmogelijkheden dus behoorlijk beperken.\u201d<\/p>\n

Zelfs de maatregelen en bailouts van EU staten om banken te redden kunnen in strijd zijn met FTA en GATS voorschriften, zeker wanneer deze de binnenlandse financi\u00eble industrie bevoordelen ten opzichte van buitenlandse banken wier thuisland geen bailouts kon opbrengen. Een ander voorbeeld: een nieuwe EU wet verplicht hedgefondsen en beheerders van investeringsfondsen om het bedrag dat ze lenen te begrenzen. Om de financi\u00eble stabiliteit te waarborgen, kunnen de toezichthouders een nog striktere leenlimiet opleggen. Dit kan echter een overtreding van verschillende markttoegangregels in vrijhandelsverdragen betekenen.<\/p>\n

Financi\u00eble dienstverlening uit de handelsonderhandelingen<\/h3>\n

Wat zou Vander Stichele meegeven aan de beleidsmakers belast met de beschreven problematiek? \u201cHet wordt steeds duidelijker herkend en erkend dat de financi\u00eble sector in dienst van het publieke belang hoort te staan en een duurzamer en eerlijker samenleving moet helpen cre\u00ebren. Zo\u2019n gedachte is zeker niet ge\u00efncorporeerd in de FTA\u2019s en GATS. \u201d Zij garandeert dat de beste manier om de financi\u00eble markten en de economie als geheel te stabiliseren is om de financi\u00eble dienstverlening uit de GATS en FTA\u2019s te halen, \u201comdat dit de beste manier is om de financi\u00eble (her)regulering te combineren met handelsregels en zo het publieke belang te integreren in de financi\u00eble sector.\u201d Aangezien dit momenteel nogal controversieel is, zou een eerste stap kunnen zijn om prioriteit te geven aan hervormingen in de financi\u00eble sector boven liberaliseren van vrijhandel. En ten tweede om financi\u00eble diensten uit de onderhandelingen te halen totdat de financi\u00eble stabiliteit hersteld is.<\/p>\n<\/p>\n

Voor meer informatie lees:<\/h3>\n