{"id":1212,"date":"2015-06-01T22:09:01","date_gmt":"2015-06-01T20:09:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.somo.nl\/nl\/nederlandse-en-duitse-banken-voldoen-niet-aan-normen-voor-milieu-en-mensenrechten-bij-het-financieren-barro-blanco-dam-in-panama\/"},"modified":"2023-07-10T18:03:14","modified_gmt":"2023-07-10T16:03:14","slug":"nederlandse-en-duitse-banken-voldoen-niet-aan-normen-voor-milieu-en-mensenrechten-bij-het-financieren-barro-blanco-dam-in-panama","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.somo.nl\/nl\/nederlandse-en-duitse-banken-voldoen-niet-aan-normen-voor-milieu-en-mensenrechten-bij-het-financieren-barro-blanco-dam-in-panama\/","title":{"rendered":"Nederlandse en Duitse banken voldoen niet aan normen voor milieu- en mensenrechten bij het financieren Barro Blanco-dam in Panama"},"content":{"rendered":"
\n

Inheemse gemeenschappen en burgers geschokt door ontoereikende reactie van de banken op resultaten<\/p>\n<\/div>\n\n\n

\n\t
\n\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\tGeplaatst in categorie:<\/span>\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\tNieuws\n\t<\/div>\n<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\n\t\t
\n\t\t\tGepubliceerd op:<\/span>\n\t\t\t<\/svg>\n<\/span>\n\t\t\t

Kiad, Panama\/Amsterdam\/Bogota – Vorige week vrijdag bleek uit een langverwacht rapport van een onafhankelijke onderzoekscommissie dat de FMO en de DEG, een Nederlandse en een Duitse ontwikkelingsbank, hun eigen regels hebben overtreden. Dit door de risico’s voor de rechten van de inheemse bevolking en het milieu onvoldoende te erkennen bij het verstrekken van een lening van USD 50 mln. aan GENISA, de ontwikkelaar van het waterkrachtcentrale-project Barro Blanco in Panama.<\/p>\n

De FMO en DEG geven in reactie op het rapport toe dat er fouten zijn gemaakt bij de beoordeling van het project, maar kondigen geen maatregelen aan om de nog lopende schendingen van de eigen regels aan te pakken. En hoewel het rapport stelt dat \u201cde verstrekkers van de lening de weerstand van de betrokken gemeenschappen niet voldoende serieus hebben genomen\u201d, lijkt het erop dat de FMO en DEG dit nog steeds niet doen.<\/p>\n

Geen toestemming
\n<\/strong><\/h3>\n

De Movimiento 10 de Abril (de M-10) – de organisatie die de inheemse bevolking vertegenwoordigt die rechtstreeks wordt be\u00efnvloed door het project en die wordt ondersteund door Both ENDS en SOMO – diende in mei 2014 de eerste klacht in bij het Independent Complaints Mechanism (ICM, onafhankelijk klachtenorgaan) van de FMO en DEG. De klacht bestond eruit dat de Barro Blanco-dam een deel van het Ng\u00f6be-Bugl\u00e9-territorium schaadt, waarbij huizen en scholen van de bevolking en tevens religieuze, archeologische en culturele locaties onder water komen te staan. Ondanks nationale en internationale mensenrechtenverdragen hebben de Panamese overheid, GENISA en de banken niet de vrijwillige, voorafgaande en ge\u00efnformeerde toestemming (FPIC, Free, Prior and Informed Consent) van de Ng\u00f6be-Bugl\u00e9 verkregen v\u00f3\u00f3r het project werd goedgekeurd. Het ICM verklaart dat \u201cde verstrekkers van de lening meer duidelijkheid hadden moeten verkrijgen over het feit of er toestemming was van de betrokken inheemse autoriteiten voor het project werd goedgekeurd.\u201d<\/p>\n

\u201cStop het project\u201d<\/b><\/h3>\n

\u201cWe hebben geen toestemming gegeven voor dit project voor het werd goedgekeurd, en ook op dit moment geven wij onze toestemming niet\u201d, zei Manolo Miranda, een vertegenwoordiger van de M-10. \u201cWe eisen dat de overheid, GENISA en de banken onze rechten respecteren en het project stopzetten.\u201d<\/p>\n

Het ICM meldde dat \u201choewel er voor het uitvoeren van significante bouwwerkzaamheden overeenstemming is bereikt [over de lening] zijn er met betrekking tot sociale en ecologische gevolgen en in het bijzonder met betrekking tot de rechten van inheemse volken aanzienlijke risico’s niet volledig erkend voordat de overeenkomst werd gesloten.\u201d Het feit dat de banken de potenti\u00eble gevolgen van het project niet hebben erkend leidde er vervolgens toe dat zij niet van hun cli\u00ebnt vereisten dat deze maatregelen trof om deze gevolgen te voorkomen. Het environmental and social action plan (ESAP, sociaal en ecologisch actieplan) voegde de volgende verklaring toe aan de leenovereenkomst: \u201cbevat geen bepalingen met betrekking tot landverwerving en herhuisvesting en niets met betrekking tot biodiversiteit en beheer van natuurlijke hulpbronnen. Het bevat tevens geen verwijzingen naar problemen met betrekking tot cultureel erfgoed.\u201d<\/p>\n

Nalatigheid<\/b><\/h3>\n

\u201cDeze nalatigheid vormt een schending van de internationale normen, namelijk de verplichting om uitvoerige en adequate inschattingen te maken van de ecologische en sociale gevolgen voordat een project in gang wordt gezet. Hiermee wordt het recht op vrijwillige, voorafgaande en ge\u00efnformeerde toestemming van de potentieel getroffen gemeenschap gewaarborgd\u201d, legt Ana Mar\u00eda Mondrag\u00f3n uit, advocaat van de Interamerican Association for Environmental Defense (AIDA, de Inter-Amerikaanse vereniging voor milieubescherming).<\/p>\n

Hoewel de FMO en DEG in hun offici\u00eble reactie toegeven dat de risico’s \u201cniet volledig op waarde werden geschat bij de kredietgoedkeuring\u201d, ondernamen ze geen verdere maatregelen om ervoor te zorgen dat de rechten van de betrokkenen beschermd zouden worden. De banken verklaren dat ze slechts een \u201cbeperkte invloed\u201d hebben op de overheidsprocessen om tot een overeenkomst te komen waar alle partijen tevreden mee zijn. Maar uit hun handelen blijkt iets anders.<\/p>\n

Diaoloog<\/b><\/h3>\n

In februari legde de regering van Panama de bouw van de Barro Blanco-dam tijdelijk stil<\/a>. Vervolgens ging de overheid in gesprek met de Ng\u00f6be-Bugl\u00e9, met ondersteuning van de Verenigde Naties, om de toekomst van het project te bespreken. Maar in plaats van de Panamese overheid aan te sporen de rechten van de Ng\u00f6be-Bugl\u00e9 te respecteren, drongen de FMO en DEG er bij de Panamese milieuautoriteit op aan om de beslissing terug te draaien zodat hun cli\u00ebnt de bouw kon hervatten. In februari stuurden ze een brief naar de vicepresident van Panama waarin ze hun \u201cbezorgdheid en opwinding\u201d over het stilzetten van de bouw kenbaar maakten en opmerkten dat dit \u201cinvloed kon hebben op toekomstige investeringsbeslissingen en de toestroom van langetermijninvesteringen in Panama kon schaden.\u201d Hoewel de banken volhielden dat hun adviseurs niets hadden gevonden waaruit zou blijken dat de bouw stilgezet moest worden, verzwegen ze daarbij dat hun eigen onafhankelijke verantwoordingsorgaan een onderzoek naar het project was gestart. Op dat moment hadden de banken bovendien al een conceptversie van het ICM-rapport gezien met daarin de bevindingen dat het project niet aan hun eigen regels voldeed.<\/p>\n

\u201cDe rol van de banken bij het be\u00efnvloeden van het nationale proces verbaasde ons aangezien deze indruist tegen hun claim dat ze zich niet kunnen bemoeien met landelijke besluitvorming\u201d, zegt Anouk Franck, senior beleidsadviseur bij Both ENDS. \u201cZe zouden nu moeten laten zien dat ze zich inzetten voor een oplossing en ze moeten de FPIC serieus gaan nemen. En in het geval van Barro Blanco betekent dit wellicht dat de banken als gevolg van de trage aanpak van de problemen een verlies op hun lening moeten accepteren. En bovendien moeten ze ervoor zorgen dat ze kunnen garanderen dat FPIC wordt verkregen waar dat nodig is, bijvoorbeeld door middel van mensenrechten impact assessments.\u201d<\/p>\n

Geheime overeenkomst<\/b><\/h3>\n

De afhandeling van de klacht was een langdurig en soms frustrerend proces. GENISA weigerde samen te werken met de ICM en hen inzage te geven in projectdocumenten, waardoor de banken een geheime nevenovereenkomst konden sluiten met GENISA. Deze geheime overeenkomst verving de openbaar beschikbare procedures van het ICM en gaven GENISA de mogelijkheid om de conceptversie en het uiteindelijke onderzoeksrapport in te zien voordat deze werden gedeeld met de partijen die de klacht hadden ingediend.<\/p>\n

\u201cDe FMO en DEG vinden het beschermen van de belangen van hun cli\u00ebnten belangrijker dan het beschermen van de rechten van de mensen die geraakt worden door projecten die ze financieren\u201d, zegt Kris Genovese, senior researcher bij SOMO, Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen. \u201cDe tragische ironie is dat de banken wel om toestemming van het bedrijf hebben gevraagd voor ze het onderzoeksrapport van het ICM publiceerden, maar niet de toestemming van de Ng\u00f6be-Bugl\u00e9 vroegen voor het project.\u201d<\/p>\n

Schoon project?<\/b><\/h3>\n

Het Barro Blanco-project werd geregistreerd onder het Clean Development Mechanism. Dit is een systeem dat deel uitmaakt van het Kyoto-protocol waarmee landen meer emissierechten kunnen verdienen door in ontwikkelingslanden uitstootverminderingen te bewerkstelligen met behulp van groene projecten.<\/p>\n

\u201cAangezien we verwachten dat de geldstromen die met het klimaat te maken hebben in de toekomst door verschillende kanalen zullen stromen, moeten we de lessen van Barro Blanco zeer serieus nemen. Om te voorkomen dat klimaatgerelateerde projecten negatieve gevolgen hebben, is het belangrijk dat er een sterk wettelijk beschermingssysteem bestaat om te garanderen dat er geen mensenrechten worden geschonden,\u201d zegt Pierre-Jean Brasier, netwerkco\u00f6rdinator bij Carbon Market Watch. \u201cEr is nu de mogelijkheid om zo’n beschermingssysteem op te zetten, voor het verdrag van Parijs wordt gesloten, zodat mensenrechten bovenaan de agenda van de UNFCCC komen te staan.\u201d<\/p>\n

Het ICM controleert of de banken corrigerende maatregelen treffen en aanbevelingen opvolgen. Ondertussen verwacht de M10 dat de FMO en DEG hun investering in het project herroepen en vraagt de organisatie de Nederlandse en Duitse regering om een publieke reactie waaruit blijkt dat ze de rechten van de Ng\u00f6be-Bugl\u00e9 respecteren en steunen. Bovendien mogen de banken geen druk meer uitoefenen op de Panamese regering.<\/p>\n

Lees het volledige Independent Expert Panel\u2019s Compliance Review Report(opens in new window)<\/span> <\/svg>\n<\/span><\/a>.<\/p>\n\n\t\n\n\n\t

\n\t\t
\n\t
\n\n\t\t\t\t\t

Partners<\/h3>\n\t\t\n\t\t